Odliczenie VAT przy finansowaniu inwestycji – kiedy pożyczka nie jest transakcją pomocniczą?

---

Odliczenie VAT przy inwestycjach i transakcje finansowe

Odliczenie VAT w projektach inwestycyjnych może być problematyczne, gdy spółka ponosi wysokie koszty przygotowania inwestycji, a jednocześnie wykonuje czynności zwolnione z VAT, np. udziela oprocentowanych pożyczek podmiotom z grupy.

W praktyce finansowanie inwestycji bywa traktowane jako działanie techniczne, przejściowe lub organizacyjne. Nie zawsze oznacza to jednak, że pożyczka jest transakcją pomocniczą. Jeżeli finansowanie jest elementem przyjętego modelu biznesowego, odsetki mogą wpływać na proporcję odliczenia VAT.

---

Wyrok NSA z 16 marca 2026 r.

Istotne znaczenie ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2026 r., sygn. I FSK 1210/23. Sprawa dotyczyła spółki uczestniczącej w projekcie budowy morskich farm wiatrowych. Docelowo spółka miała nabywać i odsprzedawać energię elektryczną, czyli prowadzić działalność opodatkowaną VAT.

Na etapie inwestycyjnym spółka nie osiągała jeszcze przychodów z działalności operacyjnej, ale finansowała projekt poprzez oprocentowane pożyczki. Odsetki stanowiłyby obrót zwolniony z VAT. Podatnik argumentował, że pożyczki są tymczasowe i uboczne, dlatego nie powinny wpływać na kalkulację proporcji VAT.

Organy podatkowe, WSA w Warszawie i NSA nie zgodziły się z tym stanowiskiem. Sądy uznały, że pożyczki wynikały z przyjętego modelu realizacji inwestycji i były istotnym elementem działalności spółki w fazie inwestycyjnej.

---

Kiedy pożyczka nie jest pomocnicza?

Sama tymczasowość nie przesądza o pomocniczym charakterze transakcji. Znaczenie ma przede wszystkim jej funkcja gospodarcza.

Przy analizie należy sprawdzić m.in., czy:

• finansowanie zostało zaplanowane jako element modelu biznesowego,
• pożyczka jest istotna dla realizacji inwestycji lub działalności grupy,
• generuje znaczące przychody odsetkowe,
• angażuje zasoby organizacyjne, finansowe lub zarządcze,
• spółka powtarza lub zamierza powtarzać takie czynności,
• finansowanie jest powiązane z głównym celem działalności.

Nie wystarczy więc wskazać, że pożyczki są udzielane tylko do rozpoczęcia działalności operacyjnej albo że wspierają przyszłą sprzedaż opodatkowaną VAT.

---

Znaczenie dla grup kapitałowych

Wyrok ma znaczenie nie tylko dla sektora energetycznego. Może dotyczyć również projektów infrastrukturalnych, deweloperskich, reorganizacji grupowych, joint venture oraz inwestycji realizowanych przez spółki celowe.

Szczególną ostrożność powinny zachować spółki, które:

• finansują podmioty powiązane,
• udzielają pożyczek wewnątrzgrupowych,
• ponoszą wysokie koszty przygotowania projektu,
• nie osiągają jeszcze przychodów operacyjnych,
• uzyskują przychody finansowe zwolnione z VAT.

Jeżeli odsetki trzeba uwzględnić przy kalkulacji proporcji, może to ograniczyć prawo do odliczenia VAT od wydatków inwestycyjnych.

---

Jak ograniczyć ryzyko?

Analiza VAT powinna zostać przeprowadzona już na etapie planowania struktury finansowania. Warto ocenić prawo do odliczenia podatku naliczonego, rozróżnić czynności opodatkowane i zwolnione, zbadać wpływ odsetek na proporcję VAT oraz sprawdzić spójność dokumentacji.

Znaczenie mogą mieć umowy pożyczek, uchwały, dokumenty finansowania, opisy modelu inwestycyjnego, biznesplan i korespondencja. Przy projektach o dużej wartości warto rozważyć zabezpieczenie stanowiska, np. interpretacją indywidualną.

Pełną wersję artykułu można przeczytać tutaj: Odliczenie VAT przy finansowaniu inwestycji – kiedy pożyczka nie jest transakcją pomocniczą?

---

Jeśli mają Państwo dodatkowe pytania prosimy skontaktować się z osobą odpowiedzialną za kontakt biznesowy z Państwem lub wysłać zapytanie poprzez formularz na stronie getsix®.

Skontaktuj się z nami »

***