Informacje gospodarcze i biznesowe – październik 2026

Zmiany podatkowe dla firm w październiku 2026 r. to wyroki NSA o estońskim CIT i podatku u źródła, zasady odliczenia VAT od pojazdów, dane o kontrolach ZUS i KAS oraz przepisy antymobbingowe od 5 listopada 2026 r. Warto przejrzeć rozliczenia, struktury holdingowe i regulaminy pracy.

Jakie zmiany podatkowe dla firm przyniósł październik 2026 r.? Chodzi o nowe wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, statystyki kontroli i przepisy bliskie wejścia w życie, które lepiej śledzić na bieżąco, by szybko korygować błędy.

---

Co NSA orzekł o estońskim CIT?

W wyroku z 29 września 2026 r. (II FSK 1274/23) NSA potwierdził, że 19% PIT od dywidendy liczy się od pełnej kwoty wypłaconego zysku, a ryczałt spółki uwzględnia się tylko przez odliczenie z art. 30a ust. 19 ustawy o PIT: 90% podatku spółki przy stawce 10% i 70% przy stawce 20%. Od wypłaty 100 000 zł łączne obciążenie CIT i PIT wynosi odpowiednio 20 000 zł lub 25 000 zł.

• II FSK 1291/23: odsetki od obligacji płacone podmiotowi powiązanemu mogą być ukrytymi zyskami z art. 28m ustawy o CIT, gdy obligacje działały jak pożyczka.
• II FSK 1300/23: aport obligacji z majątku prywatnego wspólników nie powoduje automatycznie czasowego wyłączenia z art. 28k, nawet jeśli jego wartość przekracza równowartość 10 000 euro.

---

Czy zwolnienie z WHT działa w strukturach wielopiętrowych?

W pięciu wyrokach z 8 lipca 2026 r. (II FSK 185/25, 818/25, 863/25, 79/26 i 80/26) NSA uznał, że podejście look-through nie zastępuje wymogu bezpośredniego posiadania co najmniej 10% udziałów przez podmiot korzystający ze zwolnienia. Stanowisko to jest w napięciu z objaśnieniami Ministerstwa Finansów z 3 lipca 2025 r.

• Art. 22 ust. 4 pkt 4 ustawy o CIT nie wymaga efektywnego opodatkowania samej dywidendy (II FSK 960/25, II FSK 1143/23).
• Skromne zasoby holdingu same w sobie nie przesądzają o sztuczności struktury z art. 22c (II FSK 1150/25).

Przy wypłatach na rzecz podmiotu powiązanego powyżej 2 mln zł w roku podatkowym płatnika dochodzi mechanizm pay and refund, choć oświadczenie WH-OSC lub opinia o stosowaniu preferencji nadal pozwalają skorzystać z preferencyjnego opodatkowania. Grupy ze zwolnieniem opartym na pośrednim udziałowcu powinny je ponownie przeanalizować.

---

Od czego zależy odliczenie VAT od pojazdów firmowych?

Samochody osobowe i motocykle podlegają art. 86a: przy użytku mieszanym odliczenie wynosi 50%. Pełne 100% wymaga regulaminu wykluczającego użytek prywatny, ewidencji przebiegu i VAT-26 złożonego do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego wydatku, nie później niż z JPK_V7 za ten miesiąc.

Rowery, rowery elektryczne spełniające definicję ustawową i typowe hulajnogi elektryczne nie podlegają art. 86a; stosuje się art. 86 ust. 1. Przy autach parkowanych pod domami pracowników KIS raz odmówił pełnego odliczenia mimo GPS i ewidencji, a raz przyznał je przedstawicielom handlowym z uzasadnionym modelem pracy i realnie egzekwowaną kontrolą.

---

Jak ZUS i KAS typują firmy do kontroli?

Od stycznia do sierpnia 2026 r. ZUS przeprowadził 20 529 kontroli i stwierdził nieprawidłowości w 18 495, czyli w 90,1%. Od 1 stycznia 2026 r. typuje płatników według modelu ryzyka; firmy o niskim i średnim ryzyku mogą być kontrolowane planowo nie częściej niż odpowiednio raz na pięć i raz na trzy lata.

KAS w 2025 r. przeprowadziła o 27,4% mniej kontroli celno-skarbowych i o 11,3% mniej podatkowych, ale ustalenia z kontroli celno-skarbowych wzrosły o 46,4%, do 6,52 mld zł. Dane z KSeF i JPK pozwalają wcześnie wychwycić rozbieżności, więc pierwszym sygnałem będzie raczej wezwanie do wyjaśnień niż zawiadomienie o kontroli.

---

Co zmieniają przepisy antymobbingowe od 5 listopada 2026 r.?

Nowelizacja Kodeksu pracy i Kodeksu postępowania cywilnego określa mobbing jako uporczywe nękanie pracownika. Zadośćuczynienie nie będzie niższe niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia, a pracodawca, który je wypłaci, zyska regres wobec sprawcy w zakresie odpowiadającym stopniowi jego winy.

Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników muszą ująć w regulaminie pracy zasady, procedury i częstotliwość działań w zakresie ochrony godności, równego traktowania oraz przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi, chyba że reguluje to układ zbiorowy pracy. Mają na to czas do 5 maja 2027 r.

---

Jeśli mają Państwo dodatkowe pytania prosimy skontaktować się z osobą odpowiedzialną za kontakt biznesowy z Państwem lub wysłać zapytanie poprzez formularz na stronie getsix®.

Skontaktuj się z nami »

***