Kontrole estońskiego CIT – jakie nieprawidłowości wykrywa fiskus?

Kontrole estońskiego CIT w Polsce ujawniają przede wszystkim błędy w wyborze ryczałtu i niespełnienie warunków ustawowych. W latach 2022–2025 (do połowy roku) fiskus stwierdził 642 przypadki nieskutecznego wyboru tej formy opodatkowania. Od początku 2025 r. do marca 2026 r. zakończono 71 kontroli celno-skarbowych, wykazując uszczuplenia na prawie 42 mln zł u 64 podatników.

---

Jakie nieprawidłowości wykrywają kontrole estońskiego CIT?

Według danych Ministerstwa Finansów za okres 2022 – połowa 2025 r. stwierdzono:

• 642 przypadki nieskutecznego wyboru ryczałtu po weryfikacji ZAW-RD.
• 345 przypadków niespełnienia obowiązku zawiadomienia (art. 28j ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT).
• 99 przypadków naruszenia warunków przejścia na ryczałt w trakcie roku.
• 424 przypadki niespełnienia pozostałych warunków z art. 28j ust. 1 pkt 2–6.

Kategorie te nie są rozłączne, dlatego nie należy sumować wskazanych liczb.

Od początku 2025 r. do marca 2026 r. wszczęto 40 i zakończono 71 kontroli celno-skarbowych. W 2025 r. deklaracje CIT-8E złożyło prawie 20 tys. podatników.

Według danych MF na 10 września 2026 r. kontrole trwały wobec 19 podmiotów, a zaległości ustalone w kontrolach objętych dostępnymi statystykami wynosiły 69,3 mln zł. Dane te nie są bezpośrednio porównywalne ze statystykami z maja 2026 r.

---

Co sprawdza urząd skarbowy?

Wybór ryczałtu i zawiadomienie ZAW-RD

Zawiadomienie o wyborze estońskiego CIT należy złożyć do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego stosowania ryczałtu.

Przejście w trakcie roku wymaga zamknięcia ksiąg rachunkowych i sporządzenia sprawozdania finansowego. Uchybienia mogą podważyć skuteczność wyboru opodatkowania.

Udziałowcy, zatrudnienie i przychody pasywne

Kontrole obejmują formę prawną, strukturę właścicielską oraz ograniczenia dotyczące udziałów w innych podmiotach. Wspólnikami muszą być wyłącznie osoby fizyczne.

Fiskus weryfikuje także zatrudnienie i strukturę przychodów. Co do zasady mniej niż 50% przychodów z poprzedniego roku, wraz z należnym VAT, może pochodzić z określonych ustawowo źródeł pasywnych.

Księgowość i rozliczenia podatkowe

Sprawdzana jest dokumentacja księgowa, sprawozdawczość oraz przestrzeganie ograniczeń dotyczących Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (MSR).

Odrębnie kontrolowane są rozliczenia podatkowe, w tym ukryte zyski, podzielony zysk i wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą (art. 28m ustawy o CIT).

---

Jakie są konsekwencje nieprawidłowości?

Zgodnie z art. 28l ustawy o CIT:

• Naruszenie warunków zatrudnienia lub przychodów pasywnych oznacza utratę prawa do ryczałtu z końcem roku naruszenia.
• Określone naruszenia dotyczące udziałowców, udziałów w innych podmiotach lub księgowości powodują utratę prawa z końcem poprzedniego roku podatkowego.

Błędy w rozliczeniach mogą skutkować zaległościami podatkowymi. Prawidłowe obliczanie podatku nie usuwa wad wyboru ryczałtu.

---

Co zmieni się w estońskim CIT od 2027 r.?

Projekt przyjęty przez rząd 22 września 2026 r. przewiduje zniesienie możliwości wyboru ryczałtu w trakcie roku, doprecyzowanie warunku zatrudnienia oraz rozwiązanie dotyczące określonych uchybień przy sporządzaniu sprawozdań finansowych.

Planowany termin wejścia zmian w życie to zasadniczo 1 stycznia 2027 r.

Spółki powinny regularnie weryfikować skuteczność wyboru ryczałtu, zatrudnienie, strukturę udziałowców i przychodów oraz prawidłowość rozliczeń.

---

Jeśli mają Państwo dodatkowe pytania prosimy skontaktować się z osobą odpowiedzialną za kontakt biznesowy z Państwem lub wysłać zapytanie poprzez formularz na stronie getsix®.

Skontaktuj się z nami »

***