Wyłudzenie towaru a CIT – kiedy oszustwo kontrahenta nie powoduje powstania przychodu podatkowego?
18 listopada 2026
18 listopada 2026

Czy powstaje przychód w CIT przy wyłudzeniu towaru? W wyroku z 26 czerwca 2026 r. (II FSK 838/25) NSA uznał, że gdy towar przejął oszust podszywający się pod kontrahenta, w opisanych okolicznościach przychód należny nie powstał, co potwierdził Dyrektor KIS w interpretacji z 8 października 2026 r. Nieuzyskane wynagrodzenie nie jest kosztem uzyskania przychodów, a rozstrzygnięcie nie obejmuje automatycznie zwykłego braku zapłaty za prawidłowo zrealizowaną sprzedaż.
Ustalenie, czy powstaje przychód w CIT przy wyłudzeniu towaru, ma znaczenie dla firm sprzedających z odroczonym terminem płatności, zwłaszcza w transakcjach międzynarodowych. Co do zasady brak zapłaty nie eliminuje przychodu, ale inaczej może być, gdy sprzedaż w rzeczywistości nie nastąpiła, bo towar przejęli oszuści podszywający się pod rzeczywistego kontrahenta.
W tym artykule znajdziesz:
Nie zawsze. Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o CIT przychodami są również przychody należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, więc sam brak zapłaty za rzeczywistą sprzedaż nie eliminuje obowiązku podatkowego. Inaczej jest, gdy towar przejęto w wyniku oszustwa, a rzeczywisty kontrahent nie zawarł umowy i nie odebrał dostawy – wtedy przychód należny może nie powstać.
NSA wskazał, że faktura nie dokumentowała rzeczywistej sprzedaży, a spółka nie mogła skutecznie dochodzić zapłaty od kontrahenta wskazanego na fakturze. Podstawą był art. 12 ust. 3 w związku z art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, a nie ogólne wyłączenie z opodatkowania czynności związanych z przestępstwem.
Rozstrzygnięcie nie obejmuje automatycznie zwykłego braku zapłaty za prawidłowo zrealizowaną sprzedaż. W przypadku oszustwa może powstać odrębne roszczenie o zwrot towaru lub naprawienie szkody, ale nie oznacza to automatycznie powstania przychodu należnego z pierwotnie zakładanej sprzedaży.
Polska spółka produkująca urządzenia chłodnicze, po weryfikacji kontrahenta (dane rejestrowe, status w VIES, limit kredytowy 200 000 zł od ubezpieczyciela), wysłała do magazynu we Francji towar o wartości 87 527,85 zł (19 474 euro). Francuskie przedsiębiorstwo, którego dane wykorzystano w zamówieniu, zaprzeczyło zawarciu umowy i odbiorowi towaru.
W interpretacji z 7 czerwca 2024 r. Dyrektor KIS uznał, że spółka powinna wykazać przychód z faktury, co podzielił WSA w Krakowie w wyroku z 19 grudnia 2024 r. (I SA/Kr 653/24). NSA uchylił ten wyrok i interpretację, odrzucając założenie, że przychód należy najpierw wykazać, a po potwierdzeniu oszustwa skorygować. W interpretacji z 8 października 2026 r. Dyrektor KIS potwierdził brak obowiązku rozpoznania przychodu, lecz nie jest to ogólna interpretacja obejmująca wszystkie oszustwa gospodarcze.
Utracone wynagrodzenie ze sprzedaży nie jest kosztem podatkowym, ponieważ nieosiągnięty przychód nie jest kosztem poniesionym w celu jego uzyskania w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Dyrektor KIS podtrzymał tę ocenę w nowej interpretacji.
Odrębnej analizy wymagają rzeczywiste wydatki na nabycie lub wytworzenie towarów: NSA nie przesądził kompleksowo o możliwości ani momencie ich rozliczenia, a brak przychodu należnego nie oznacza automatycznego prawa do straty podatkowej w dowolnej wysokości.
Warto zabezpieczyć dokumenty pozwalające odtworzyć przebieg transakcji i wykazać brak rzeczywistej sprzedaży:
NSA nie uzależnił braku przychodu od zakończenia postępowania karnego, lecz oparł się na stanie faktycznym opisanym we wniosku. Samo przedstawienie niezapłaconej faktury nie wystarcza, a w postępowaniu podatkowym przebieg zdarzeń może podlegać weryfikacji.
Wyłudzenie towaru a CIT – kiedy oszustwo kontrahenta nie powoduje powstania przychodu podatkowego?
Jeśli mają Państwo dodatkowe pytania prosimy skontaktować się z osobą odpowiedzialną za kontakt biznesowy z Państwem lub wysłać zapytanie poprzez formularz na stronie getsix®.
***
Pobierz broszury zawierające ogólne informacje i przedstawiające usługi oferowane przez firmy członkowskie HLB Poland.
Dowiedz się wiecejKliknij poniżej, aby uzyskać bardziej szczegółowe informacje dotyczące ludności, głównych miast, języka, religii i świąt w Polsce.
Dowiedz się wiecej